Kwaliteitsbeleid

Klinische paden

De KP’s zijn een manier om de globale opname van de patiënt te verzorgen op basis van een cyclus van permanente, patiëntgerichte verbetering. Concreet betekent dit dat voor een groep van patiënten met hetzelfde ziektebeeld de opname zo wordt gepland en georganiseerd dat de beste zorgverlening kan worden gegarandeerd van de eerste tot de laatste fase van de behandeling. Dat is een zeer omvangrijk werk, waarbij een beroep wordt gedaan op een multidisciplinair team van artsen met uiteenlopende specialismen, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, maatschappelijke werkers e.d., die alle stappen van de opname analyseren en ze voor de patiënt zo goed mogelijk organiseren aan de hand van methodologische, statistische en geïnformatiseerde hulpmiddelen, opleidingen, vakliteratuur, enz.

Het concept van de klinische paden vloeit voort uit planningsmethodes die hun nut hebben bewezen in de industrie, zoals bij het beheer van complexe projecten, onder meer in de luchtvaart.

De klinische paden steunen op de “evidence based medicine” (geneeskunde op basis van bewijzen) en vormen daardoor een krachtig instrument om de resultaten van de zorgverlening te verbeteren en de tevredenheid van de patiënten te verhogen.

Een KP kan van toepassing zijn op een welbepaalde categorie van patiënten (vb. de verstrekking van een bepaalde heelkundige ingreep) of de verbetering van een beperkt proces in de gehele instelling beogen (vb. de opvang van patiënten met postoperatieve pijn).

Een belangrijk kenmerk van deze organisatiemethode is de strikte evaluatie van de geleverde diensten via kwaliteitsindicatoren en een voortdurende meting van de conformiteit van de medische, verpleegkundige e.a. praktijken.

De informatie die aan de patiënt wordt verstrekt is een andere prioriteit in een KP.

Veel belang wordt uiteraard gehecht aan de mening van de patiënten, die regelmatig worden geconsulteerd, in de vorm van tevredenheidsenquêtes, interviews of praatgroepen (focus groups). De anonimiteit van de deelnemers en de vertrouwelijkheid van de verkregen informatie worden gegarandeerd.

De tijd die nodig is voor de oprichting van een KP bedraagt ongeveer 1 werkjaar en het mag duidelijk zijn dat niet alle aandoeningen tegelijk kunnen ter harte genomen worden door een KP.

Een eerste KP dat aan de gang is in onze kliniek betreft patiënten met borstkanker. Het gaat hier om een vaak voorkomende aandoening die een globale aanpak vraagt, uiteraard op medisch vlak, maar ook op psychologisch, sociaal en esthetisch vlak, en waarbij, zowel binnen als buiten de instelling, tal van interveniënten betrokken zijn.

Dit Klinisch Pad is uitgewerkt in de borstkliniek, die een team van gynaecologen, radiologen, anatomopathologen, radiotherapeuten, oncologen en specialisten in permanente zorgen omvat.

Andere projecten zijn momenteel in uitvoering en betreffen de behandeling van spataders en de begeleiding van bevallingen.

De Klinische Paden vormen een van de pijlers van het kwaliteitsproject dat binnen de instelling wordt uitgebouwd.

De kwaliteit van de zorgverlening verbeteren

De KP’s en alle activiteiten die kaderen in de uitwerking en toepassing ervan verbeteren de kwaliteit van de zorgen in de ruime zin. De resultaten van de verstrekte zorgen worden verbeterd, de veiligheid wordt efficiënter verzekerd, de tevredenheid van de patiënten en het zorgpersoneel gaat erop vooruit. De communicatie tussen de patiënten en het medisch personeel verloopt veel intenser.

De niet-verantwoorde variabiliteit van de praktijken beperken

Er bestaat uitgebreide literatuur over de variabiliteit van medische en verzorgende praktijken, en over de zorgresultaten. De resultaten van de diverse praktijkbeoordelingscommissies binnen het RIZIV tonen aan dat het fenomeen wijd verbreid is in België. Door de uitwerking en toepassing van de KP’s kan deze variabiliteit niet alleen binnen de ziekenhuisinstelling zelf sterk worden teruggedrongen, maar ook tussen de verschillende ziekenhuizen dankzij de bestaande netwerken van ziekenhuizen.

De efficiëntie van de gezondheidsdiensten verbeteren

De multidisciplinaire benadering en het gebruik van wetenschappelijke bewijzen als criterium resulteren in de ontwikkeling van klinische paden die efficiënter zijn dan de vorige praktijken. Deze toegenomen efficiëntie heeft zowel betere resultaten als kostenbeperkingen tot gevolg.

Meer hierover vindt u op de site http://www.nkp.be.

Het project « pijnmanagement »

In Frankrijk is pijnmanagement een nationale prioriteit van de openbare gezondheidszorg.

Vertrekkend vanuit de in de wetenschapsliteratuur veelvuldig aangehaalde vaststelling dat pijn bij patiënten te vaak onderschat wordt, en daardoor slecht behandeld, stippelt een werkgroep momenteel een strategie uit voor de aanpak van pijn in onze instelling.

Dit programma steunt op diverse pijlers:

Ambulante heelkunde

Het Chirurgische Dagziekenhuis heeft een protocol uitgewerkt voor postoperatief pijnmanagement bij de patiënt thuis, dat in 2006 werd voorgesteld op het congres van de Belgian Pain Society. Dat protocol is gebaseerd op een systematische evaluatie van de pijn gedurende het verblijf van de patiënten, en na hun terugkeer naar huis, met de “pijnbestrijdingskit” voor de eerste 24 uur, die nadien plaats maakt voor de specifieke, voorgeschreven medicijnen.

De voorlichting van de patiënten speelt een belangrijke rol bij deze werkwijze: tijdens het verblijf in de afdeling ambulante heelkunde wordt de doeltreffendheid getest van de pijnstillers die de patiënt zal meekrijgen, wordt de patiënt vertrouwd gemaakt met de beoordelingsschalen voor pijn en wordt hem uitgelegd hoe hij de pijnstillers moet gebruiken.

Pijn bij kinderen

De pijnbestrijding bij kinderen omvat de volgende maatregelen :

• De invoering van nieuwe pijnstillende technieken voor alle zorgen of handelingen waar pijn mee gepaard gaat (pijnstillende zalf, gebruik van MEOPA). Meer informatie hierover vindt u op de sites http://www.pediadol.org en http://www.sparadrap.asso.fr
• Het opzetten van een preoperatief circuit dat het kind vertrouwd moet maken met het ziekenhuis en de heelkundige handelingen minder dramatisch moet maken door hen de volledige uitleg te geven over de ingreep die ze zullen ondergaan. Alles gebeurt op een speelse manier (met behulp van een speciaal daarvoor gemaakte ledenpop).
• Het gebruik van een infobrochure op kindermaat (voor kinderen van onder en boven de vijf).
• Begeleiding van de ouders tot aan de operatiezaal. Wegens architecturale beperkingen is het nog niet mogelijk om de ouders systematisch in de ontwaakzaal toe te laten, maar dit is op termijn wel gepland.

Postoperatief pijnmanagement bij conventionele ziekenhuisopnames

In 2005 en 2006 werd een bewustmakingscampagne gevoerd in alle zorgafdelingen. Tevens worden door verpleegkundigen en anesthesisten protocollen opgesteld voor pijnbeoordeling en –behandeling (opleidingen over het gebruik van pompjes met pijnstillers, langdurige locoregionale anesthesie).

De tevredenheidsenquêtes

Het ziekenhuis maakt deel uit van een netwerk van ziekenhuizen die allemaal hetzelfde enquêteformulier gebruiken om de mate van tevredenheid van de patiënten te evalueren. Dit laat ons toe een vergelijking te maken met andere ziekenhuizen, de domeinen aan te wijzen waarin verbeteringen kunnen worden aangebracht, en ook regelmatig de evolutie te peilen van onze prestaties op het vlak van kwaliteit en tevredenheid van de patiënten en hun familie.

Ontslag van de patiënt

Dit project is erop gericht de globale kwaliteit van het ontslagproces van de bij ons gehospitaliseerde patiënten te verbeteren en te garanderen en wil vooral de partnerrelatie tussen ons ziekenhuis en zijn omgeving ontwikkelen.

Het project is bedoeld om een intern instrument voor de evaluatie van het ontslagproces uit te werken.